สมุนไพรรักษาโรคไต สิ่งที่ควรรู้และข้อควรระวัง

จันทร์ ๑๖ กรกฎาคม ๒๐๑๘ ๑๑:๐๔

อายุรแพทย์โรคไต โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช

ในปัจจุบันได้มีการโฆษณาถึงสรรพคุณของยาสมุนไพรหลายชนิดว่าสามารถรักษาโรคไตเรื้อรังให้ดีขึ้นหรือกลับมาเป็นปกติได้ ซึ่งสมุนไพรดังกล่าวประชาชนสามารถซื้อหาได้โดยง่าย ทำให้ผมได้รับคำถามจากคนไข้อยู่บ่อยครั้งว่า เขาจะสามารถลองใช้ผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสมุนไพรต่าง ๆ เพื่อช่วยรักษาโรคไตของเขาได้หรือไม่ ? จะมีข้อเสียอะไรหรือเปล่า ?

โดยคำตอบที่ผมได้บอกกับคนไข้อยู่เสมอก็คือ เขาไม่ควรที่จะลองใช้ผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีการโฆษณาดังกล่าวในการช่วยรักษาโรคไตเรื้อรัง เมื่อถามถึงเหตุผลว่าทำไมจึงไม่ควรใช้ ผมจะขอสรุปเป็น 3 ประเด็น ดังนี้

ไตเป็นอวัยวะที่สามารถเกิดอันตรายจากการใช้ยาและสารต่าง ๆ ได้ง่าย เนื่องจากสารต่าง ๆ มาที่ไตในปริมาณและความเข้มข้นที่สูงกว่าอวัยวะอื่น ๆ จึงมีโอกาสเกิดพิษจากยาสูง โดยยาแผนปัจจุบันจะมีข้อมูลของขนาดยาที่เหมาะสมในผู้ป่วยแต่ละรายให้แพทย์เลือกใช้ทำให้มีโอกาสเกิดพิษต่อไตน้อยมาก ในขณะที่ยาสมุนไพรส่วนใหญ่ยังไม่มีข้อมูลเหล่านี้ชัดเจน นอกจากนี้สมุนไพรยังอาจมีปฏิกิริยาระหว่างยา (drug interaction) กับยาประจำที่แพทย์สั่งซึ่งอาจลดประสิทธิภาพหรือเกิดพิษของยาขึ้นได้

ผลิตภัณฑ์สมุนไพรส่วนใหญ่ที่จำหน่ายในท้องตลาดมักมีมากกว่าหนึ่งชื่อ (คือชื่อสามัญและชื่อพืช) ซึ่งจะไม่ได้ระบุองค์ประกอบ ปริมาณและสัดส่วนของสารต่าง ๆ เอาไว้ ทำให้เราไม่สามารถรู้ได้เลยว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวจะมีองค์ประกอบที่เป็นพิษต่อไตด้วยหรือไม่

แม้ว่าสมุนไพรบางชนิดจะมีผลการวิจัยที่แสดงถึงประโยชน์ในผู้ป่วยโรคไต อย่างไรก็ดี คุณภาพของหลักฐานงานวิจัยยังค่อนข้างต่ำจนไม่อาจสรุปได้ชัดเจนว่าสมุนไพรดังกล่าวมีประโยชน์จริงในผู้ป่วยโรคไต ในขณะเดียวกันยังมีสมุนไพรอีกหลายชนิดที่ขายกันอยู่แต่ไม่มีหลักฐานงานวิจัยสนับสนุน และสมุนไพรเหล่านี้ ยังไม่มีตัวไหนได้รับการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาว่าสามารถใช้รักษาโรคไตได้

จากเหตุผลที่กล่าวมาพอจะสรุปได้ว่าการที่ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังลองทานยาสมุนไพรรักษาโรคไตนั้นน่าจะมีโทษมากกว่าประโยชน์ โดยเราต้องอย่าลืมว่าผู้ป่วยเหล่านี้มีค่าการทำงานของไตลดลงอยู่แล้ว ซึ่งการรักษาที่ดีที่สุดคือการดูแลปฏิบัติตัวอย่างเหมาะสม เพื่อชะลอการเสื่อมของไตให้ช้าที่สุด รวมทั้งหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่เกิดความเสี่ยงต่อไตทั้งหมด

ดังนั้นสมาคมโรคไตฯขอเชิญประชาชนและผู้ที่สนใจทุกท่าน เข้าร่วมกิจกรรมเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชนของสมาคมโรคไตฯ ในหัวข้อ "เรื่องควรรู้เกี่ยวกับยาและสมุนไพรกับโรคไต" ในวันพฤหัสบดีที่ 16 สิงหาคม 2561 เวลา 12.00 – 16.00 ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาลชั้น 9 ตึกกัลยาณิวัฒนา โรงพยาบาลสงฆ์ โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น สามารถแจ้งลงทะเบียนเข้าร่วมงานได้ที่ โทรศัพท์ 02- 716 -7450

ข่าวประชาสัมพันธ์ล่าสุด

๑๗:๐๑ OR จับมือภาครัฐและผู้ประกอบการชุมชน เพิ่มประสิทธิภาพการตลาดผลิตภัณฑ์ OTOP ผ่านโครงการ 'ไทยเด็ด' มุ่งเสริมแกร่งเศรษฐกิจชุมชนไทยอย่างยั่งยืน
๑๖:๒๒ เทลสกอร์ จับมือพันธมิตร ขับเคลื่อนโครงการ 'Help You, Help Me' สู่ปีที่ 6 ผสานพลังคอนเทนต์ครีเอเตอร์ สนับสนุนโครงการเพื่อสังคม
๑๖:๐๐ เซ็นทารา แกรนด์ ลาดพร้าว สนับสนุนภารกิจกู้ภัย มอบอาหารและเครื่องดื่มให้เจ้าหน้าที่และบุคลากรทางการแพทย์
๑๖:๐๐ ร้อนๆแบบนี้ มาหมุนให้ฉ่ำ!!สนุกสุดมันส์ไปกับเครื่องเล่น Water Roller ลูกบอลน้ำมหาสนุก
๑๖:๕๒ ซัมเมอร์นี้ชวนเช็กอินสมุย แลนด์มาร์คแห่งใหม่ของชาวเวลเนส ที่ BDMS Wellness Clinic สาขา Celes Samui
๑๖:๑๑ โซเชียลจับตา ตึกถล่ม-อาฟเตอร์ช็อก ประเด็นร้อนหลังแผ่นดินไหว
๑๕:๐๐ กรมทรัพยากรน้ำ ลงพื้นที่ติดตามความคืบหน้าโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยแม่เหียะน้อย พร้อมระบบส่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.เชียงใหม่
๑๕:๐๐ GoWabi แพลตฟอร์มจองบริการบิวตี้ครบวงจรอันดับ 1 ในไทยเปิดตัวบริการ GoWabi POS พร้อมประกาศรางวัล GoWabi Top Rated
๑๕:๐๓ ทีทีบี เชิญชวนเที่ยว พิพิธภัณฑ์ครุฑ สืบสานพลังศรัทธา สรงน้ำ สมเด็จมหาราชทรงครุฑ เสริมพลังบุญรับปีใหม่ไทย
๑๕:๕๑ บัตรเครดิต ทีทีบี มอบโปรฯ ฟรีอัปเกรด! HUT บุฟเฟต์ อิ่มไม่อั้น จ่ายเพียง 399 บาท