มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ จัดเสวนาทางวิชาการ "นำอดีตสู่ปัจจุบัน และก้าวพร้อมกันในอนาคต กับงานจักสานไทย"

อังคาร ๒๗ กันยายน ๒๐๒๒ ๑๕:๒๓
มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ จัดเสวนาทางวิชาการ  "นำอดีตสู่ปัจจุบัน และก้าวพร้อมกันในอนาคต กับงานจักสานไทย" ในงานนิทรรศการ "เพียรสาน...งานศิลป์" โดยมีท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ ราชเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และเลขาธิการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ แขกผู้มีเกียรติและประชาชนที่ให้ความสนใจเข้าร่วมฟังการเสวนา โดยมีช่างสานงานศิลป์ชั้นครู ได้แก่ นายมะรอพี แดเนาะ ช่างฝีมือศิลปาชีพจักสานย่านลิเภา, นางพัชรินทร์ บินเจ๊ะมิง ช่างฝีมือศิลปาชีพจักสานกระจูด และ นางสาวระเบียบ สุขสุพุฒ ช่างฝีมือศิลปาชีพจักสานไม้ไผ่ลายขิด ร่วมเสวนา ณ หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ถนนราชดำเนินกลาง กรุงเทพมหานคร เมื่อวันก่อน
มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ จัดเสวนาทางวิชาการ นำอดีตสู่ปัจจุบัน และก้าวพร้อมกันในอนาคต กับงานจักสานไทย

นายมะรอพี แดเนาะ ช่างฝีมือศิลปาชีพจักสานย่านลิเภา กล่าวว่า ตอนเด็กที่บ้านมีฐานะยากจนและเป็นครอบครัวใหญ่ ที่มีพี่น้องมากถึง ๘ คน วันหนึ่งผมได้มีโอกาสเข้าเฝ้าสมเด็จพระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ศูนย์ศิลปาชีพบ้านคลอแระ อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส ซึ่งตอนนั้นผมเพิ่งเรียนจบชั้นประถม ๖ และได้เข้ามาอยู่ที่โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดาได้เรียนรู้การแกะสลักและการทำจักสานย่านลิเภาจนมีความชำนาญ จนกระทั่งในปี พ.ศ. ๒๕๓๗ ได้เริ่มเป็นครูที่ศูนย์ศิลปาชีพบ้านโต๊ะโมะ อำเภอสุคิริน จังหวัดนราธิวาส และเป็นผู้บุกเบิกงานจักสานย่านลิเภาที่นี่ด้วย ปัจจุบัน ก็ยังเป็นครูอยู่ที่บ้านปาตาตีมอ อำเภอสายบุรี ซึ่งภรรยาผมก็เป็นครูสอนจักสานย่านลิเภาเช่นกัน

"ชีวิตผมและครอบครัวเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้น ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระพันปีหลวง ลูก ๆ ผมได้รับทุนการศึกษาเรียนจบระดับปริญญาตรีและมีงานที่ดี ซึ่งผมเองได้ปลูกฝังให้ลูก ๆ ทำงานจักสานย่านลิเภาในช่วงปิดเทอมและก็จะส่งผลงานกระเป๋าของลูก ๆ เข้าไปที่วังสวนจิตรลดา ผมได้รับเงินพระราชทานจากพระองค์มาเป็นทุนสะสม ทำให้ผมมีสวนลองกอง สวนยาง ปัจจุบันผมครอบครัวที่อบอุ่นมีความมั่นคงในชีวิต ผมมีความภาคภูมิใจที่ได้ทำงานกับศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพฯ ได้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยอนุรักษ์งานหัตถศิลป์ที่พระองค์สร้างขึ้นมาเพื่อให้รุ่นลูกรุ่นหลานได้ช่วยกันสืบสานต่อไป"

นางพัชรินทร์ บินเจ๊ะมิง ช่างฝีมือศิลปาชีพจักสานกระจูด กล่าวว่า ในอดีตตนกับสามีมีฐานะค่อนข้างยากจน ไม่มีงานไม่มีอาชีพ ด้วยความที่พี่สะใภ้ที่เป็นครูสอนจักสานกระจูดจึงได้ชักชวนให้ทำด้วยกัน ตนจึงใช้เงิน ๑๐๐ บาท ซื้อกระจูดมาสานเป็นเสื่อและขายตามตลาดนัด ขายให้แม่ค้าในชุมชน ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๒๗ ตนจึงได้เข้าเป็นสมาชิกของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ และได้ทำจักสานกระจูดเรื่อยมา โดยในปี พ.ศ. ๒๕๓๘ ก็ได้เริ่มส่งผลงานจักสานกระจูดเข้าประกวดและได้รับรางวัลมาตลอด แต่รางวัลที่ภาคภูมิใจที่สุดและเป็นจุดเปลี่ยนของชีวิตคือ การได้รับรางวัลจากสมเด็จพระพันปีหลวง ในปี พ.ศ. ๒๕๔๐ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นในการได้รับโอกาสการเป็นครู โดยตนได้รวบรวมชาวบ้านที่มีฐานะยากจนแต่มีพื้นฐานงานจักสานกระจูดมาเป็นกลุ่มศิลปาชีพ ที่อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส ซึ่งมีทั้งชาวไทยพุทธและมุสลิมมาเรียนด้วยกัน ปัจจุบันชีวิตเปลี่ยนไปมากลูกสาวมีโอกาสได้รับทุนการศึกษาจนเรียนจบจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีหน้าที่การงานมีอาชีพที่มั่นคง ทุกคนในครอบครัวรู้สึกสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระพันปีหลวงเป็นอย่างยิ่ง ที่ช่วยพลิกชีวิตคนไทยที่ยากจนแร้นแค้นให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

นางสาวระเบียบ สุขสุพุฒ ช่างฝีมือศิลปาชีพจักสานไม้ไผ่ลายขิด กล่าวว่า แต่เดิมครอบครัวมีอาชีพทำนาอยู่ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในปี พ.ศ. ๒๕๒๕ ศูนย์ศิลปาชีพบางไทรเปิด จึงได้มาสมัครเป็นนักเรียนศิลปาชีพตอนอายุ ๑๖ ปี ซึ่งการมาเรียนที่บางไทรในสมัยนั้นค่อนข้างลำบาก ต้องพายเรือข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาไป-กลับทุกวัน ผลงานชิ้นแรกเป็นรูปทรงกลมใช้เวลาทำทั้งสิ้น ๓ เดือนได้ค่าตอบแทน ๗๐ บาท และยังได้เบี้ยเลี้ยงอีกวันละ ๔๐ บาทตลอดระยะเวลา ๓ เดือนอีกด้วย ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๒๘ จึงได้มาเป็นผู้ช่วยครู สอนทุกอย่างที่เกี่ยวกับจักสาน เริ่มสอนที่บางไทรตั้งแต่รุ่นที่ ๓ จนปัจจุบันรุ่นที่ ๙๗ สอนรุ่นละ ๖ เดือน พอนักเรียนเรียนจบก็กลับบ้านไปทำไร่ทำนาเมื่อมีเวลาว่างก็จะทำงานจักสานส่งมาที่ศูนย์ต่างจังหวัดและส่งมาขายต่อมาที่เกาะเกิด ก็ทำให้เค้ามีรายได้เสริมอีกทาง

"เมื่อก่อนงานจักสานก็ไม่มีรูปทรงอะไรมากมายก็มีทรงรีทรงกลมแล้วก็ทรงกล่อง แต่ปัจจุบันจะต้องเน้นใส่สิ่งของได้โดยเฉพาะโทรศัพท์มือถือ ซึ่งเอกลักษณ์ของกระเป๋าลายขิดต้องมีลายเป็นส่วนกลางกระเป๋า อย่างที่จังหวัดสกลนครมีการสอดสานปีกแมลงทับแทรกเข้าไปด้วยซึ่งกรรมวิธียาก เพราะต้องเอาปีกแมลงทับมาขูดให้บางแล้วก็มาตัดให้เป็นเส้นตัดต่อให้เป็นเส้น ๆ ยาว ๆ ถึงจะเอามาสานกระเป๋า ในขณะที่บางไทรมีนวัตกรรมการผสมผสานลิเภากับขิดเข้าด้วยกันซึ่งถือเป็นผลงานรุ่นใหม่ที่ไม่ได้มีแค่ความงดงาม แปลกตา แต่ยังมีความแข็งแรงอีกด้วย ซึ่งตลอดระยะเวลาการเป็นครูกว่า ๔๐ ปี ทำให้ชีวิตเปลี่ยนแปลงไปมาก มีอาชีพที่มั่นคง มีรายได้มีเงินมีทองใช้ไม่เดือดร้อน และยังรู้สึกภาคภูมิใจที่ได้ทำงานกับมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เพราะได้ช่วยอนุรักษ์ สืบสานภูมิปัญญา ศิลปหัตถกรรมอันล้ำค่าให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาเรียนรู้อีกด้วย"

สำหรับการเสวนาทางวิชาการในงานนิทรรศการ "เพียรสาน...งานศิลป์" ครั้งต่อไป จะจัดขึ้นในหัวข้อ "ศิลปาชีพคู่งานจักสานไทย" โดย ศาสตราจารย์ ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์ ผู้อำนวยการศูนย์พหุวัฒนธรรมศึกษาและนวัตกรรมทางสังคม สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บรรยายเรื่อง "ศิลปาชีพ : แนวคิดล้ำสมัย ด้านความมั่นคงของมนุษย์" ดำเนินรายการ โดย นายวัฒนะ บุญจับ ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาและวรรณกรรม ในวันที่ ๒ ตุลาคม ๒๕๖๕ เวลา ๑๔.๐๐ -๑๕.๓๐ น. ณ หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เชิงสะพานผ่านฟ้าลีลาศ ถนนราชดำเนินกลาง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม โทร. ๐๒-๒๘๑-๕๓๖๐-๑

ที่มา: ซิกซ์ ดีกรีส์ คอมมิวนิเคชั่น

มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ จัดเสวนาทางวิชาการ นำอดีตสู่ปัจจุบัน และก้าวพร้อมกันในอนาคต กับงานจักสานไทย

ข่าวประชาสัมพันธ์ล่าสุด

๐๒ เม.ย. แจกจริง! แบรนด์ซุปไก่สกัดส่งมอบรถเทสล่า มูลค่า 1.649 ล้านบาท ให้ผู้โชคดี ในแคมเปญ ดื่มแบรนด์ สแกนเลขในขวด ปี
๐๒ เม.ย. GFC ตอบโจทย์ทุกความปลอดภัยเรื่องอาคาร - ถังแช่แข็งตัวอ่อน เปิดให้บริการสำหรับผู้มีบุตรยากตามปกติครบ 3
๐๒ เม.ย. KJL ลุยภาคใต้! จัดใหญ่สัมมนา 'รวมพลคนไฟฟ้า ON TOUR' ที่ภูเก็ต
๐๒ เม.ย. แว่นท็อปเจริญ จับมือ กรมกำลังพลทหารบก แนะแนวการศึกษาและอาชีพ สร้างโอกาสแก่ทหารกองประจำการและครอบครัว
๐๒ เม.ย. AnyMind Group คว้ารางวัล Gold ในงาน Martech Innovation Awards 2025
๐๒ เม.ย. โชว์พลังดีไซน์ไทยในงาน STYLE Bangkok 2025 รวมแบรนด์ดาวรุ่งจาก Talent Thai และ Designers' Room ที่คุณไม่ควรพลาด
๐๒ เม.ย. ธนาคารกสิกรไทย จัดสัมมนาใหญ่ K WEALTH Forum: เจาะลึก 5 ปัจจัยเปลี่ยนเกมการลงทุนโลก
๐๒ เม.ย. PSP ปิดดีลทุ่ม 409.5 ลบ. ถือหุ้นใน รีไซเคิล เอ็นจิเนียริ่ง (RE) ปักหมุดธุรกิจสู่ศูนย์กลางรีไซเคิลสารเคมีแห่งภูมิภาค
๐๒ เม.ย. กลุ่มซีไอเอ็มบี เปิดรับสมัครสอบชิงทุน CIMB ASEAN Scholarship 2025 ทุนเรียนต่อปริญญาตรี - ปริญญาโท พร้อมโอกาสร่วมงานกับกลุ่มซีไอเอ็มบี
๐๒ เม.ย. ศูนย์การค้าเครือเอ็ม บี เค เปิดพิกัดจุดสรงน้ำพระ เสริมสิริมงคลกับเทศกาล สงกรานต์อิ่มบุญ