ในฐานะศิลปิน ภัณฑารักษ์ นักสร้างสรรค์ และผู้ที่ทำงานขับเคลื่อนด้านศิลปะ 'practice' หรือแนวทางการทำงานหมายถึงอะไร และสำคัญอย่างไร ในฐานะองค์กรที่ให้ความสำคัญกับการตั้งคำถาม การแลกเปลี่ยนทางความคิด และการเรียนรู้ร่วมกัน deCentral มุ่งสนับสนุนและทำงานเชิงกระบวนการควบคู่ไปกับแวดวงศิลปะไทย มากกว่าการกำหนดทิศทางหรือการให้คำตอบแบบตายตัว ภายใต้แนวคิดนี้ โครงการ "Practice | Respond | Support" จึงถูกออกแบบให้เป็นซีรีส์บทสนทนาและการสร้างการมีส่วนร่วม ที่เชื้อเชิญผู้ปฏิบัติงานในแวดวงศิลปะ ไม่ว่าจะเป็นศิลปิน ภัณฑารักษ์ นักเขียน อาจารย์ นักศึกษา และผู้ปฏิบัติงานด้านศิลปะจากทั้งในและต่างประเทศ มาร่วมสำรวจและแลกเปลี่ยนว่า "practice" หรือแนวทางและกระบวนการทำงานทางศิลปะนั้นมีความหมายอย่างไร ทั้งในบริบทของประเทศไทยและความเชื่อมโยงในบริบทสากล โครงการนี้จึงชวนมองมุมกลับถึงการลงมือทำที่ต้องอาศัยการทำซ้ำ ผ่านระยะเวลาและการสั่งสมองค์ความรู้ที่แฝงฝังอยู่ใน "กระบวนการทำงาน" และร่างกาย กลายเป็นความสัมพันธ์ที่ก่อรูปขึ้นในพื้นที่เฉพาะ - เป็นส่วนสำคัญของกระบวนการสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ deCentral ให้ความสำคัญมากกว่าการมองไปที่ผลลัพธ์ซึ่งเป็นปลายทาง
"Practice | Respond | Support" จะถูกนำเสนอผ่านรูปแบบกิจกรรมที่หลากหลาย ทั้งบทสนทนาเชิงวิพากษ์ กลุ่มอ่านหนังสือ กิจกรรมเวิร์กช็อป การลงพื้นที่ศึกษา ทุนสนับสนุน ตลอดจนการจัดแสดงผลงานและอื่นๆ โดยเชิญชวนศิลปิน นักสร้างสรรค์ และผู้เชี่ยวชาญจากทั้งในและต่างประเทศมาร่วมแบ่งปันแลกเปลี่ยนประสบการณ์ผ่านกิจกรรมซึ่งจะจัดขึ้นทั้งในกรุงเทพฯ และเชียงใหม่ เน้นสร้างความร่วมมือกับชุมชนและพันธมิตรในพื้นที่ต่างๆ พร้อมมุ่งสำรวจทั้งความท้าทายในแวดวงศิลปะร่วมสมัยและความเป็นไปได้ที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคต
ภายใต้กรอบแนวคิดนี้นี้ โปรแกรมจึงแบ่งออกเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ Practicing Practice(s), Monsoon School และ Travel Grants for Writers
- Practicing Practice(s)
ซีรีส์บทสนทนาที่สำรวจความหมายของ "practice" หรือการทำงานในแวดวงศิลปะ ผ่านมุมมองของศิลปิน ภัณฑารักษ์ และผู้สนับสนุน ทั้งในบริบทของประเทศไทยและความเชื่อมโยงในบริบทสากล กิจกรรมนี้ชวนมอง "practice" ในฐานะกระบวนการที่ต่อเนื่อง ซึ่งอาศัยการทำซ้ำ และค่อย ๆ ก่อรูปผ่านกาลเวลา มากกว่าการกระทำเพียงครั้งเดียว บทสนทนาในกิจกรรมนี้จึงไม่ได้มุ่งหาคำตอบสำเร็จรูป แต่ชวนตั้งคำถามต่อสิ่งที่เราคุ้นเคยผ่านบทสนทนาเชิงวิพากษ์ กลุ่มอ่านหนังสือ กิจกรรมเวิร์กช็อปและอื่น ๆ ทั้งนี้ก็เพื่อชวนให้เรากลับมาทบทวนว่า "การทำให้ภูมิทัศน์ศิลปะมีสมรรถนะ แท้จริงแล้วหมายถึงอะไร" โปรแกรม Practicing Practice(s) ออกแบบและดำเนินการโดย อารีแอน สุทธวงษ์ ร่วมด้วย โซอี้ บัตต์ (Zoe Butt) กิจกรรมเริ่มตั้งแต่ 25 เมษายน 2569 เป็นต้นไป
- Travel Grants for Writers
ทุนเดินทางสำหรับนักเขียน มอบโอกาสให้นักเขียนรุ่นใหม่จำนวน 6 คน ได้เดินทางไปสำรวจและวิพากษ์นิเวศศิลปะนอกกรุงเทพฯ เพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับชุมชนศิลปะเฉพาะแห่ง และสะท้อนมุมมองต่อภูมิทัศน์ศิลปะที่หลากหลายของไทย ผ่านการพูดถึงนิทรรศการ กิจกรรมศิลปะ ศิลปิน หรือกลุ่มศิลปิน ผู้สมัครที่มีคุณสมบัติเหมาะสมสามารถสมัครได้โดยไม่จำกัดอายุหรือสัญชาติ โดยต้องอาศัยอยู่ในประเทศไทยในช่วงเวลาการสมัคร ผลงานที่ได้รับการคัดเลือกจะได้รับการเผยแพร่ร่วมกับ Art & Market และ 101 World ในภาษาภาษาอังกฤษและภาษาไทย
- Monsoon School
โครงการทดลองด้านการเรียนรู้แบบไม่เป็นทางการที่ผสมผสานเวิร์กช็อปภาคสนาม การลงพื้นที่ และการพำนักเชิงวิจัย และสตูดิโอแบบเปิดเข้าด้วยกัน โครงการนี้จัดขึ้นในช่วงฤดูมรสุม (เดือนสิงหาคม-พฤศจิกายน 2026) ณ จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย บนกรอบความเข้าใจที่ว่าการทำงานศิลปะนั้นก่อรูปขึ้นผ่านความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน สถานที่ และสภาพแวดล้อม "มรสุม" จึงไม่ได้เป็นเพียงปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ หากแต่เป็นกรอบประสบการณ์ชีวิตที่เผยให้เห็นความทับซ้อนระหว่างนิเวศวิทยา ประวัติศาสตร์ กับความสัมพันธ์ทางสังคม โครงการนี้จะคัดเลือกผู้เข้าร่วมกิจกรรมจากภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยให้ความสำคัญกับแนวทางการทำงานที่ยึดโยงกับบริบทของพื้นที่ การพัฒนาโครงการร่วมกับชุมชน และกระบวนการเรียนรู้และการทำงานภาคสนามอย่างต่อเนื่องโครงการ Monsoon School ริเริ่มและนำโดย เวิน โด (Van Do)
ปัญญ์ จิรกิติ ผู้ร่วมก่อตั้งและผู้อำนวยการบริหารร่วม (ฝ่ายกลยุทธ์) ดีเซ็นทรัล กล่าวว่า
"deCentral ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สำหรับแสดงผลงานเท่านั้น แต่เราต้องการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการทำงานศิลปะ สนับสนุนให้แวดวงศิลปะร่วมสมัยไทยเติบโต ทั้งในแง่ของการส่งเสริมให้เกิดการลงมือทำและการสร้างความรู้ความเข้าใจบริบทที่หลากหลายของแต่ละสังคม แต่ละพื้นที่ เราเชื่อว่าบริบททางสังคมที่แตกต่าง ย่อมส่งผลต่อรูปแบบการสร้างสรรค์ ความสัมพันธ์ และการเชื่อมโยงของปัจจัยต่าง ๆ ที่หลากหลายและเฉพาะตัว การตระหนักถึงความหลากหลายดังกล่าวและการส่งเสริมให้เกิดบทสนทนาใหม่ๆ ที่นำไปสู่การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ซึ่งกันและกันจึงเป็นก้าวแรกที่ deCentral มุ่งสนับสนุนให้เกิดขึ้นในปีนี้
โปรแกรม Practice | Respond | Support จึงเป็นจุดเริ่มต้นของบทสนทนาและกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันซึ่งเราหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะช่วยสร้างความรู้ความเข้าใจ และต่อยอดบทสนทนาที่มีต่อแวดวงศิลปะร่วมสมัยของไทยได้ในระยะยาว"
โปรแกรม "Practice | Respond | Support" เปิดตัวด้วย 2 กิจกรรมแรก ได้แก่ การเปิดรับสมัคร Travel Grants for Writers และโปรแกรม Practicing Practice(s) #1 "How do we learn to practice?" กิจกรรมปาฐกถาพิเศษครั้งแรกในวันที่ 25 เมษายน 2569 ณ หอศิลปะสถาปัตยกรรมพระพรหมพิจิตร มหาวิทยาลัยศิลปากร โดยมีเซปาเก อานจิอามา (Sepake Angiama) นักเขียน นักการศึกษา ภัณฑารักษ์ และผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์แห่ง iniva (Institute of International Visual Arts) กรุงลอนดอน เป็นวิทยากรหลัก เพื่อร่วมตั้งคำถามถึงนิยามของการปฏิบัติ การลงมือทำ รวมถึงบทบาทการสนับสนุนของสถาบัน ท่ามกลางภูมิทัศน์ที่เปลี่ยนแปลงไปของการเรียนรู้ทางศิลปะและแวดวงศิลปะร่วมสมัย
โปรแกรม Practice | Respond | Support จะดำเนินกิจกรรมต่อเนื่องตลอดปี 2569 ครอบคลุมทั้งซีรีส์บทสนทนา การลงพื้นที่ศึกษา และการลงมือปฏิบัติงานในพื้นที่ต่าง ๆ ก่อนจะนำไปสู่การสรุปองค์ความรู้และผลลัพธ์ของโครงการในช่วงปลายปี 2570 ควบคู่กับการเตรียมเปิดพื้นที่ deCentral อย่างเป็นทางการในกรุงเทพฯ และเชียงใหม่ โปรแกรมนี้จึงไม่ใช่เพียงกิจกรรมระยะสั้น แต่เป็นการกระตุ้นให้เกิดการตั้งคำถาม และมอบพื้นที่สำหรับการทดลองใหม่ ๆ ซึ่งจะนำไปสู่การวางรากฐานทางความคิด เพื่อให้แวดวงศิลปะไทยสามารถเติบโตได้บนบริบทที่หลากหลาย และนำไปสู่ความร่วมมือของนิเวศศิลปะร่วมสมัยในระยะยาว
โปรดติดตามข้อมูลเพิ่มเติมผ่านเว็ปไซต์และช่องทางโซเชียลมีเดียของเรา https://www.decentralth.com/ , https://www.facebook.com/decentralofficial