สำหรับหลักเกณฑ์และขั้นตอนการพิจารณาออกใบอนุญาตก่อสร้าง ดัดแปลง หรือรื้อถอนอาคารประเภทต่าง ๆ ตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ผู้ใดจะก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเคลื่อนย้ายอาคารต้องได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 21 หรือแจ้งต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นและดำเนินการตามมาตรา 39 ทวิ ก่อน จึงจะสามารถดำเนินการได้ และถ้าเป็นอาคารประเภทควบคุมการใช้ตามมาตรา 32 เมื่อได้กระทำการดังกล่าวเสร็จแล้ว เจ้าพนักงานท้องถิ่นก็จะออกใบรับรอง (แบบ อ.5) ให้แก่ผู้ได้รับใบอนุญาต หรือผู้แจ้งตามมาตรา 39 ทวิ เพื่อให้มีการใช้อาคารนั้นได้ รวมทั้งห้ามมิให้บุคคลใดใช้อาคารนั้นก่อนได้รับใบรับรองการก่อสร้าง หรือดัดแปลงอาคารดังกล่าว
ส่วนการพิจารณาอนุญาตให้ก่อสร้าง หรือดัดแปลงหรือรื้อถอนอาคารประเภทต่าง ๆ นั้น จะกำหนด ให้มีผู้ออกแบบและผู้ควบคุมงานตามกฎกระทรวงกำหนดสาขาวิชาชีพวิศวกรรมและวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมและกฎกระทรวงกำหนดวิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุม โดยระหว่างการก่อสร้าง หรือดัดแปลง หรือรื้อถอนอาคาร จะมีนายตรวจอาคารเข้าดำเนินการตรวจสอบกำกับดูแลการดำเนินโครงการก่อสร้าง หรือดัดแปลง หรือรื้อถอนอาคารต่าง ๆ ให้เป็นไปตามเงื่อนไขที่ได้รับอนุญาต และเป็นไปตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 รวมถึงกฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด ทั้งนี้ หากพบการฝ่าฝืน หรือกระทำการใด ๆ ที่ไม่เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด สนย. จะมีหนังสือแจ้งให้สำนักงานเขตพื้นที่พิจารณาดำเนินการตามกฎหมายกับเจ้าของอาคารตามอำนาจหน้าที่ต่อไป