องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) หรือ NSM สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จัดพิธีมอบรางวัล "Thailand Science Communication Awards 2026" อย่างยิ่งใหญ่ เพื่อเชิดชูเกียรติบุคลากร องค์กร และผลงานที่มีบทบาทโดดเด่นในการสื่อสารวิทยาศาสตร์ ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมสู่สาธารณชนอย่างสร้างสรรค์ เปลี่ยนเรื่องยากให้เข้าใจง่าย และร่วมกันยกระดับการรู้วิทยาศาสตร์สำหรับพลเมือง (Science Literacy) ให้กว้างขวางและเข้มแข็งยิ่งขึ้น โดยมี นางศรินยา สาขากร ผู้ช่วยปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานในพิธีฯ พร้อมด้วย นายสุวรงค์ วงษ์ศิริ รักษาการแทนผู้อำนวยการ NSM ร่วมแสดงความยินดี สะท้อนถึงความหลากหลายของการสื่อสารวิทยาศาสตร์ในสังคมไทย และเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการสร้างสรรค์ผลงานใหม่ ๆ ที่จะช่วยขับเคลื่อนสังคมไทยให้ก้าวสู่อนาคตด้วยพลังแห่งวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม โดยพิธีฯ จัดขึ้นภายในงานมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ประจำปี 2569 ณ เวทีกลาง อาคาร 9-11 ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุม อิมแพ็ค เมืองทองธานี
นางศรินยา สาขากร ผู้ช่วยปลัดกระทรวง อว. กล่าวว่า "ปัจจุบัน วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาประเทศในทุกมิติ การสื่อสารวิทยาศาสตร์จึงเป็นกลไกหัวใจสำคัญที่ไม่เพียงช่วยถ่ายทอดองค์ความรู้ แต่ยังเปิดโอกาสการเรียนรู้ สร้างความเข้าใจ และสร้างแรงบันดาลใจให้ประชาชนเห็นคุณค่าของวิทยาศาสตร์อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม รางวัลนี้จึงเป็นการเชิดชูความมุ่งมั่น ความคิดสร้างสรรค์ และพลังของทุกภาคส่วน ทั้งนักวิจัย สื่อมวลชน ภาคการศึกษา และองค์กรต่าง ๆ ที่ร่วมกันขับเคลื่อนสังคมไทยให้เข้มแข็งและยั่งยืน"
ด้าน นายสุวรงค์ วงษ์ศิริ รักษาการแทนผู้อำนวยการ NSM กล่าวว่า "NSM มีภารกิจหลักในการสร้างแรงบันดาลใจและความตระหนักด้านวิทยาศาสตร์แก่สังคมไทย การจัดโครงการ Thailand Science Communication Awards 2026 ขึ้นเป็นครั้งแรกนี้ มีเป้าหมายเพื่อสร้างพื้นที่แห่งการยกย่องเชิดชูเกียรติผู้ปฏิบัติงานด้านการสื่อสารวิทยาศาสตร์ให้เป็นที่ประจักษ์ พร้อมทั้งส่งเสริมเครือข่ายความร่วมมือ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการแบ่งปันทรัพยากร เพื่อผลักดันให้การสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทยเติบโตและเข้าถึงประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น"
ผลรางวัล Thailand Science Communication Awards 2026 รวม 15 รางวัล มีดังนี้
1.รางวัลผู้ทรงคุณูปการด้านการสื่อสารวิทยาศาสตร์ (Distinguished Science Communication Award) จำนวน 4 ท่าน มอบให้แก่ปูชนียบุคคลผู้มีบทบาทบุกเบิกและวางรากฐานการสื่อสารวิทยาศาสตร์ของประเทศและระดับสากล ได้แก่
- รองศาสตราจารย์ ดร.ชัยวัฒน์ คุประตกุล ผู้บุกเบิกการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์สู่สังคมไทยผ่านบทบาทนักเขียน นักแปล คอลัมนิสต์ และนักจัดรายการวิทยุ-โทรทัศน์ เจ้าของผลงานหนังสือและงานแปลกว่าร้อยเล่ม อาทิ ชุด "วิทยาศาสตร์ ทันโลก ทันชีวิต" และ "ผ่ามิติจินตนาการ" ซึ่งเปิดโลกจินตนาการทางวิทยาศาสตร์ให้แก่สังคมไทยมาอย่างยาวนาน
- คุณเฉลิมชัย ห่อนาค อดีตผู้อำนวยการคนแรกของ อพวช. และอดีตผู้ว่าการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนางานด้านวิทยาศาสตร์และสถาปัตยกรรมของไทย รวมถึงการออกแบบ "อาคารพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์" หรือ "ตึกลูกเต๋า" แลนด์มาร์กสำคัญแห่งการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของประเทศ
- ศาสตราจารย์ ดร.พิชัย สนแจ้ง นักวิทยาศาสตร์และผู้บริหารการศึกษา-การวิจัย ผู้บุกเบิกและพัฒนาวิทยาศาสตร์ทางทะเลและการเรียนรู้นอกห้องเรียน โดยเฉพาะการวางรากฐานสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา ให้เป็นแหล่งสำคัญด้านการวิจัย การอนุรักษ์ และการเรียนรู้ทรัพยากรทางทะเลของไทย
- Emeritus Professor Susan Mary Stocklmayer นักวิชาการด้านการสื่อสารวิทยาศาสตร์ระดับนานาชาติ ผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาองค์ความรู้ด้าน Science Communication การพัฒนาหลักสูตร และสร้างบุคลากร เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมและแลกเปลี่ยนเรียนรู้วิทยาศาสตร์อย่างแท้จริง
2.รางวัลนักสื่อสารวิทยาศาสตร์แห่งปี (Science Communicator of the Year) จำนวน 3 รางวัล ดังนี้
- ประเภทนักสื่อสารวิทยาศาสตร์อิสระ ได้แก่ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ
- ประเภทนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ในกลุ่มอาชีพวิทยาศาสตร์ ได้แก่ รศ. ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ และผศ. ดร.ป๋วย อุ่นใจ
3.รางวัลองค์กรสื่อสารวิทยาศาสตร์ดีเด่น (Excellence in Science Communication Organization Award) จำนวน 5 รางวัล ดังนี้
- ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (STI) ได้แก่ สมาคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางอาหารแห่งประเทศไทย และ ศูนย์ความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
- ด้านการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ได้แก่ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
- ด้านสาธารณสุข ได้แก่ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข
- ด้านสื่อมวลชน ได้แก่ องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (Thai PBS)
- รางวัลผลงานสื่อสารวิทยาศาสตร์ยอดเยี่ยม (Outstanding Science Communication Award) จำนวน 3 รางวัล ดังนี้
- ประเภทแพลตฟอร์มออนไลน์ ได้แก่ อวกาศน่ารู้ by KornKT
- ประเภทรายการสาระบันเทิงด้านวิทยาศาสตร์ ได้แก่ รายการ Kid Rangers ปฏิบัติการเด็กช่างคิด
- ประเภทโครงการหรือกิจกรรม ได้แก่ Bringing Thailand to Space: ประเทศไทยจะไปอวกาศ?
ทั้งนี้ ผู้สนใจสามารถติดตามเรื่องราว ผลงาน และองค์ความรู้ของผู้ได้รับรางวัลทั้งหมดผ่านแพลตฟอร์มกลางเพื่อการสื่อสารวิทยาศาสตร์ทางเว็บไซต์ curiosity.nsm.or.th และแฟนเพจ Facebook: NSM Thailand
